تقویم
مهمترین مبادی تاریخ مردم جهان عبارتند از:
1. سال خورشیدی: برابر است با 365 روز و 6 ساعت که زمان گردش کره ی زمین به دور خورشید است. سال شمسی (خورشیدی) مخصوص کلدانیان بوده که بعد از از بین رفتن کلدانیان، ایرانیان آن را معمول کردند.
سال کبیسه: سال خورشیدی را 365 روز محاسبه میکنند و 6 ساعت باقی مانده را روی هم جمع کرده و هر چهار سال یکبار (24 = 4×6 ) یک روز به سال اضافه می کنند (366 روز) و آن سال را کبیسه می نامند.
2. سال قمری: آن را ماه هلالی هم می گفتند. یعنی مدتی که قمر از هلال یک دور خود را مدت 26 روز و 12 ساعت و 43 دقیقه می پیماید، یک سال قمری 354 روز است. مبدأ سال شمسی و سال قمری هجرت رسول اکرم (ص) از مکه به مدینه می باشد.
3. سال مسیحی یا میلادی: مبدأ آن تاریخ تولد حضرت مسیح است. ولادت مسیح سه شنبه 25 کانول اول برابر با سال 1311 تاریخ اسکندری واقع شده است.
طریقه تبدیل سال های شمسی و قمری به همدیگر: برای تبدیل سال شمسی به قمری آن را در عدد 11 (اختلاف بین روزهای شمسی و قمری) ضرب کرده، حاصل ضرب را به 354 (تعداد روزهای قمری) تقسیم کنید.
عدد حاصل را با سال شمسی جمع کنید سال قمری به دست می آید.
مثال:
15015 = 11×1365
42 = 354÷15015
1407 = 42+1365
و برای تبدیل
سال قمری به شمسی آن را در عدد 11 ضرب کرده حاصل به
365 (تعداد روزهای سال شمسی) تقسیم کنید عدد حاصل را از سال قمری کم کنید. سال شمسی به دست می آید.
مثال: سال 1407
قمری برابر است با
15477 = 11×1407
42 = 365÷15477
1365 = 42-1407
برای تبدیل سال
شمسی به میلادی:
عدد 621 را به
سال شمسی بیفزایید سال میلادی به دست می
آید و از کم کردن همین عدد از سال میلادی سال شمسی به دست خواهد آمد.
تقويم رسمي جمهوري اسلامي ايران، بر اساس سال هجري شمسي مي باشد که اين قانون در مورخه 1304/1/11 هجري شمسي تصويب شده است بر اساس اين قانون، سال هجري شمسي حقيقي، اول سال «روز اول بهار» مي باشد و مدت آن 365 روز و 5 ساعت و 48 دقيقه و 51 ثانيه مي باشد. مبدا سال هجري شمسي در زمان سلطنت ملک شاه سلجوقي توسط عمر خيام نيشابوري و عبدالرحمن خازني و عده اي ديگر از رياضي دانان و منجمان ايراني تعيين و تنظيم شد. چون سال شمسي با سال قمري تقريبا 11 روز تفاوت دارد بنابراين سال هجري شمسي همواره تقريبا 11 روز از سال هجري قمري عقب مي ماند و در نتيجه تقريبا هر 34 سال يکسال سال قمري از سال خورشيدي جلو مي افتد. و هر سال هجري شمسي شامل 12 ماه به ترتيب زير مي باشد: فروردين 31 روز، ارديبهشت 31 روز، خرداد 31 روز، تير 31 روز، مرداد 31 روز، شهريور 31 روز، مهر 30 روز، آبان 30 روز، آذر 30 روز، دي30 روز، بهمن30روز و اسفند 29 يا30 روز مي باشد.