آشنایی با قاره آفریقا
آفریقا یا اِفریقا سومین قاره پهناور جهان پس از آسیا و آمریکا است. با مساحتی پیرامون ۳۰٬۲۲۱٬۵۳۲ کیلومتر مربع ۲۰٫۳٪ از مجموع خشکیهای زمین را در بر میگیرد. عرض این قاره حدود ۸۰۰۰ کیلومتر از شمال به جنوب و طول آن در حدود ۷۴۰۰ کیلومتر از شرق به غرب میباشد. آفریقا با بیش از یک میلیارد نفر جمعیت (طبق آمار ۲۰۰۵) و قلمرو حدود یک هفتم از جمعیت جهان را در خود جای دادهاست.
این قاره از شمال به دریای مدیترانه، از شمال شرق به کانال سوئز و دریای سرخ، از شرق به خلیج عدن، از جنوب شرق به اقیانوس هند، و از غرب به اقیانوس اطلس محدود میشود.
آفریقا در دو سوی خط استوا قرار گرفته و نواحی اقلیمی متعددی را در بر میگیرد؛ آفریقا تنها قارهای است که از منطقه معتدله شمالی تا منطقه معتدله جنوبی امتداد یافتهاست. به دلیل فقدان بارشهای منظم طبیعی و آبیاری، و نیز تاحدودی عدم وجود سیستمهای تودهای یخ یا سفرههای زیرزمینی کوهستانی، هیچگونه اثر معتدل کننده طبیعی بر اقلیم به استثنای نزدیک سواحل در آن وجود ندارد. در مرکز آفریقا(نزدیک استوا) نیمی از سال بارانی میباشد که دارای هوای گرم و مرطوب است و جنگلهای زیبایی را پدید میآورد که عمری بیشتر از یک نیم سال ندارد چرا که بعد از این فصل بارانی، گرمایی سخت و طاقت فرسا تمام منطقه را فرا میگیرد و هیچ جانوری طاقت آن را ندارد و پس مدتی آن جنگلها به بیابانی خشک و بی آب و علف تبدیل میشود.(نیمه دیگر سال گرم و خشک است که در مجموع طبیعتی ۲ فصل را پدید میآورد.)
اگرچه گمانهزنیهای اروپاییان درباره ماهیت صحرای اتیوپی در جنوب
آفریقا به زمانی بیش از دو هزار سال قبل بازمی گردد، آفریقا به عنوان
قدیمیترین قارهای که بشر در آن سکونت داشته بهشمار میآید.
بزرگترین کشور آفریقا الجزایر و کوچکترین منطقه آن جزایر سیشل که در اقیانوس هند میباشد.کوچکترین کشور ناحیه خشکی آن گامبیا است.
شمالیترین نقطهٔ آفریقا دماغه الغیران(درکشور تونس)، جنوبیترین نقطه دماغه آگولهاس(در کشور آفریقای جنوبی)، شرقیترین نقطه دماغه گوآردافوئی(در کشور سومالی)و غربیترین نقطه نوک المادی(در کشور دماغه سبز) میباشد.
آب و هوای آفریقا از اقلیم حاره ای| حارهای تا فراشمالگان در بالاترین قلل آن در نوسان است. در ناحیه شمالی آن عمدتاً بیابان یا مناطق بایر وجود دارد، در حالی که مناطق مرکزی یا جنوبی شامل دشتهای گرم (استوایی) و نواحی جنگلی بارانی بسیار متراکم میباشد. با این همه دو نوعی همگرایی در الگوهای گیاهی همچون ساحل و استپ غالب است.
تا حدود زیادی به دلیل اثرات استعمار، دولتهای فاسد و استبداد، آفریقا فقیرترین قاره مسکونی دنیا است. بر طبق گزارش توسعه انسانی سازمان ملل متحد در سال۲۰۰۳، ۲۵ رده پایینی جدول کشورها (از رتبه ۱۵۱ ام تا ۱۷۵ ام) همگی کشورهای آفریقایی بودهاند.
در حالی که رشد سریع در چین و اکنون در هند، و نیز رشد میانه در آمریکای لاتین میلیونها (واحد) فراتر از زندگی موجود رفتهاست، آفریقا از نظر تجارت، سرمایه گذاری خارجی، و درآمد سرانه روند قهقرائی داشتهاست. این فقر اثراتی از جمله امید به زندگی پایین، تنش، و بی ثباتی – که عوامل دخیل در فقر قاره هستند، گسترش دادهاست.
برخی نواحی، به خصوص بوتسوانا و آفریقای جنوبی موفقیت اقتصادی را تجربه نمودهاند، من جمله افتتاح بازار سهام ژوهانسبورگ. این مسئله تا حدودی در اثر ثروت منابع طبیعی شان به عنوان تولید کننده عمده طلا و الماس با هم بوده، و تا حدودی نیز به دلیل نظام قانونی مناسب و پایدار آن میباشد. همچنین آفریقای جنوبی به سرمایه مالی، بازارهای متعدد، کار مهارتی، و اولین زیرساختار در بیشتر (بخشهای) کشور خود دست یافتهاست. کشورهایی همچون غنا، کنیا، کامرون و مصر، دیگر کشورهای آفریقائی هستند که پیشرفتهای قابل مقایسه داشتهاند.
نیجریه بر روی یکی از بزرگترین ذخایر ثابت شده نفت در جهان قرار
گرفتهاست و ضمن داشتن یکی از سریعترین اقتصادهای در حال رشد در جهان،
بیشتر جمعیت را در میان کشورهای آفریقایی دارد.
از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۵، رشد اقتصادی با متوسط ٪۵ در سال ۲۰۰۵، به اوج خود رسید. اما برخی کشورها رشد اقتصادی بیشتری (٪+۱۰) را داشتهاند، به خصوص آنگولا، سودان و گینه استوائی، که هرسه کشور اخیراً شروع به استخراج ذخایر نفتی خود کردهاند.
